Honing, en de natuur waarvoor hij altijd bestemd was

Er bestaan niet veel stoffen waarvan u kunt zeggen dat ze vierduizend jaar geleden al op gezichten lagen en er nu nog steeds liggen. Honing is er één van. Men heeft hem gevonden in Egyptische graven, nog steeds eetbaar; men leest erover in verzorgingspapyri, gemengd met melk en olie; Cleopatra maakte er een legende van, Poppaea gebruikte hem gedocumenteerd, en de handen van het Europese platteland smeerden hem op kloven lang voordat iemand wist waarom.

Wat hij is, vóór hij een ingrediënt is

Honing is een oververzadigde oplossing: te veel suiker voor het water dat hij bevat. Die anomalie verklaart alles. Hij bederft niet, omdat er niet genoeg vrij water is om er iets in te laten leven. En op een vochtig oppervlak doet hij precies het omgekeerde: hij roept het water naar zich toe en houdt het vast. Hij is een vochtvasthouder, in de meest letterlijke zin van het woord.

Hij draagt ook wat de bloem hem heeft gegeven — sporen van zuren, complexe suikers, verbindingen die de korf heeft gemaakt en die de analyse nooit volledig heeft kunnen inventariseren. Een kastanjehoning en een acaciahoning lijken niet méér op elkaar dan twee wijnen.

Wat hij op een gezicht doet

Hij maakt soepel. Dun uitgesmeerd op een nauwelijks vochtige huid, een kwartier laten zitten, afgespoeld met lauw water, laat hij een soepelheid achter die haar gelijke niet kent — niet die van een olie, die erop blijft liggen, noch die van een crème, die vervliegt. Een soepelheid van binnenuit het oppervlak.

Het gebaar vraagt twee voorzorgen. De honing moet rauw zijn: verhit verliest hij wat hem van een siroop onderscheidde. En hij verdraagt geen heet water bij het afspoelen, dat hem kleverig maakt in plaats van op te lossen. Lauw, met een doek, deppend.

En toch paste hij nooit bij iedereen

De traditie rekende honing tot het zoete — de smaak die in de lezing van de vijf naturen aan Aarde toebehoort. Dat was geen beeldspraak. Het was een overeenkomst van functie: wat voedt, wat samenbrengt, wat zich nestelt.

Het gezicht van deze natuur is het gezicht dat in het midden staat. Rond de neus, op de jukbeenderen, daar waar dingen zich afzetten. Het is een gezicht dat vasthoudt, soms te veel, en waarvan het midden vol raakt wanneer het leven zich vult. Honing spreekt haar rechtstreeks aan, omdat hij doet wat zij zoekt: hij houdt water vast in plaats van het te nemen.

Voor de andere naturen kan hij te veel zijn. Een huid die aan het oppervlak al veel aanmaakt, heeft geen behoefte aan nog meer smeuïgheid. Een verhitte natuur zal honing zwaar vinden en een beetje verstikkend. Het is niet dat de stof slecht is — het is dat hij antwoordt op een vraag die niet gesteld werd.

Het delicate punt

Honing is het perfecte voorbeeld van een goed ingrediënt dat verkeerd geadresseerd is. Niemand zal ooit kwaad over hem spreken, en dat is precies wat hem gevaarlijk maakt: zijn reputatie verhindert dat u zich afvraagt of hij u aangaat. U probeert hem, u vindt het aangenaam, u ziet niets veranderen, en u concludeert dat natuurlijke verzorging weinig uithaalt.

Wat beslist, is niet de kwaliteit van de stof. Het is de ontmoeting tussen de stof en de natuur die de uwe is — en die natuur laat zich niet afleiden uit een spiegel. Ze laat zich lezen vanaf het begin, vanaf de dag waarop u bent aangekomen.