Wat u verlangt en wat u bent
De smaak waarnaar uw hand reikt is een oud spoor van het element dat het uwe is, en een stille uitnodiging om uw eigen natuur te lezen.
Let eens, op een avond, waarnaar uw hand reikt zonder dat er iets wordt gevraagd. Een partje citroen, over alles uitgeknepen. De donkere bitterheid van koffie of groene bladeren. Iets ronduit zoets aan het einde van de dag. Een snufje zout meer dan het recept aangeeft. Die aantrekkingskracht is ouder dan de eetlust. In de traditie die ons huis al een halve eeuw bewaart, is een verlangen geen zwakte die gecorrigeerd moet worden, maar een boodschap om te lezen — een klein signaal dat u terugvoert naar het element dat u vormt.
De oude lezing van de smaken
Lang voordat smaak alleen een kwestie van voorkeur was, werden vijf smaken beschouwd als behorend tot vijf naturen, elk een poort naar een element in ons. Het zure was verbonden met Hout, de groene, opstijgende energie van de lente, het sap dat een knop ertoe aanzet open te gaan. Het bittere behoorde toe aan Vuur, de middag van het jaar, de zomer in zijn volheid. Het zoete was de toon van Aarde, de verzamelde rust van de late zomer en het keerpunt tussen de seizoenen. Het scherpe, een levendige en verstrooiende smaak, antwoordde op Metaal en de heldere lijn van de herfst. Het zoute was de diepe signatuur van Water, het stille middelpunt van de winter.
Zo gelezen wordt de smaak waarnaar u neigt een vorm van zelfkennis in plaats van een gewoonte om in de gaten te houden. Wie steeds weer naar het zure wordt getrokken, draagt misschien een sterke stroom Hout in zich, een natuur gemaakt voor beweging en lenteklaarheid. Een liefde voor het bittere kan Vuur zeggen, die warmte die wil opstijgen en gezien wil worden. De smaak voor zoet is in deze taal de Aarde die haar eigen centrum zoekt. Een neiging naar het scherpe buigt naar Metaal en zijn liefde voor het helder afgebakende. En de hand die altijd het zout vindt, behoort misschien toe aan Water, diep en stil, aangetrokken door haar eigen diepten.
Hier wordt de traditie subtiel, en het loont om daarbij stil te staan. Een aantrekkingskracht tot een smaak kan twee heel verschillende dingen betekenen. Soms echoot ze het element dat al het uwe is, de toon waarvan u gemaakt bent die zingend naar u terugkeert. Soms wijst ze aan wat ontbreekt, de natuur die zich voorbij zichzelf uitstrekt naar een kwaliteit die ze als een gemis ervaart. Hetzelfde verlangen kan een portret zijn of een vraag. Daarom vertelt geen enkele smaak op zichzelf het hele verhaal, en daarom kan een smaak nooit in uw plaats uw element benoemen.
Een natuur is een heel klimaat, niet één enkele smaak
De vijf elementen zijn nooit bedacht als vijf losse kamers. Ze bewegen in een kring, elk voedt het volgende zoals de seizoenen dat doen. Hout voedt Vuur, Vuur voedt Aarde, Aarde voedt Metaal, Metaal voedt Water, en Water voedt opnieuw Hout, zodat de lente zomer wordt, die het lange keerpunt van het jaar wordt. Ze temperen elkaar ook, zoals het ene seizoen het andere matigt, en voorkomen zo dat één enkele kracht het geheel meesleurt. Uw natuur is dat klimaat in het klein, een bijzonder evenwicht van de vijf, met één of twee die de toon aangeven.
Omdat ze een heel klimaat is, toont ze zich in veel meer dan wat u verlangt. De oude lezing bekeek het gezicht met evenveel aandacht als het bord. Hout laat zich doorgaans kennen aan de slapen, met een zekere glans van de huid. Vuur verzamelt zich op het voorhoofd en toont zich in een snelle roodheid. Aarde zetelt in het midden, rond de neus. Metaal spreekt langs de kaaklijn, waar fijne lijntjes en een gevoel van droogte het eerst komen. Water rust in de wangen en onder de ogen, in de schaduw en de holte. Een glans die blijft, is in deze traditie altijd voortgekomen uit weten welk van deze elementen het uwe is, en uit het afstemmen van huid en dagen op die eigen korrel in plaats van op een mode die aan de natuur van een ander is ontleend.
Dat is de stille luxe van een oud idee. Geen regel over wat er op uw bord moet liggen, nooit een kwestie van welzijn, maar een lens om uzelf met meer precisie en meer zachtheid te lezen. Het verlangen is een spoor. Het gezicht is een spoor. Het seizoen waarin u zich het meest uzelf voelt is een spoor. Samen beginnen ze een vorm te schetsen.
Welk element het uwe is, is echter niet iets dat één enkel verlangen kan beslissen, en het zou u een slechte dienst bewijzen om ernaar te raden. Het laat zich het helderst lezen vanaf de dag van uw geboorte, vanaf het seizoen en de signatuur waaronder u bent aangekomen. Daar wordt de lezing precies, daar vervaagt het toeval en krijgt het patroon dat u al jaren vermoedt eindelijk een naam. Voordat u opnieuw naar het zure, het bittere of het zoute reikt, is het de moeite waard te weten welke natuur in u degene is die zich uitstrekt.