Wychować dziecko, które jest Pana przeciwieństwem

Pan zna to uczucie, zanim Pan potrafi je nazwać. Pan przemierza świat w jeden sposób, a ta mała istota przemierza go w inny, jakby wychowano ją według innego zestawu wskazówek. Pan skłania się ku ciszy, ona skłania się ku hałasowi. Pan potrzebuje planu, ona potrzebuje otwartych drzwi. Nic nie jest nie tak. Państwo są po prostu utkani z innego czasu, a kiedy już to Pan dostrzeże, tarcie łagodnieje w coś bliższego fascynacji.

Dawna europejska lektura twarzy i jej temperamentów mówi, że każdy z nas nosi w sobie jedną naturę spośród pięciu, zapisaną w dniu naszych narodzin. Rodzic i dziecko rzadko bywają tą samą. Dystans między Państwa naturami nie jest wadą żadnego z Państwa. To właśnie on, raz zrozumiany, pozwala Państwu spotkać się pośrodku, zamiast ciągnąć za dwa przeciwległe końce liny.

Pięć żywiołów i to, jak się spotykają

Proszę obserwować, jak objawia się dana natura, a Pan zacznie ją rozpoznawać z drugiego końca stołu przy śniadaniu. Dziecko Drzewa pędzi na fali rozmachu, bez ustanku się wspina, bez ustanku pyta „dlaczego”, z energią, która zbiera się na skroniach, i skórą, która w tym poruszeniu skłania się ku tłustości. Proszę postawić obok tego rodzica Metalu, precyzyjnego i powściągliwego, ciągnącego ku porządkowi i delikatnej linii szczęki, którego postawa ceni suchość i wyrafinowanie, a Pan otrzyma dwoje ludzi, którzy kochają się i codziennie wprawiają w zakłopotanie. Jedno chce skoczyć. Drugie chce uporządkować.

Ogień to dziecko, które rozświetla pokój i płonie do późnego wieczora, z kolorem wstępującym na czoło, z rumieńcem, który przychodzi łatwo, z blaskiem, który domaga się, by go widziano. Rodzic Wody, refleksyjny i głęboki, swobodny w bezruchu, niosący zmęczenie dnia w policzkach i cień pod oczami, może uznać ten blask zarazem za olśniewający i wyczerpujący. Ziemia zasiada w centrum twarzy i w centrum domu, stateczna, karmiąca, powolna w ruchu, z nosem jako spokojnym punktem odniesienia, skłonna do pewnego zastoju, gdy prosi się ją o zbyt szybką zmianę. Dla rodzica Ziemi dziecko Ognia jest kometą. Dla dziecka Ognia rodzic Ziemi jest gruntem, który nie ucieknie.

Żadna z tych natur nie jest lepsza. Każda jest sposobem bycia całością. Darem jest to, że przeciwieństwa niosą to, czego brakuje drugiemu. Stateczny daje niespokojnemu miejsce, w którym może osiąść. Świetlisty uczy głębokiego zabawy. To, co wygląda na zderzenie, bywa dokładnie tą wymianą, której oboje Państwo potrzebowali.

Czytać poprzez dystans

Wychowanie przestaje być starciem w chwili, gdy Pan przestaje żądać, by dziecko stało się Panem. Rodzic Metalu może ofiarować dziecku Drzewa strukturę, nie krępując jego rozmachu. Rodzic Wody może dać dziecku Ognia spokojną przystań, nie przygaszając jego światła. Pan nie poprawia wady. Pan tłumaczy między dwiema naturami, a tłumaczenie zaczyna się od wiedzy, jakim językiem każde z Państwa mówi.

To jest ta cicha praca. Zanim Pan zdoła nazwać żywioł swojego dziecka, pomaga poznać własny, bo Pana reakcje, Pana cierpliwość, miejsca, w których się Pan męczy, i te, w których Pan jaśnieje, biegną wzdłuż słojów Pana natury. Temperament, który Pan uważał po prostu za swój, ma kształt i imię, i jego także. Widzieć oba naraz to właśnie to, co przemienia niezgodę w partnerstwo.

Większość z nas nigdy się nie dowiedziała, który z pięciu żywiołów nosimy. Dziedziczymy nawyki i nazywamy je osobowością, nie podejrzewając, że pod spodem istnieje starsza mapa. A jednak mapa jest tam, czeka, wykreślona z czegoś równie stałego jak dzień Pana przyjścia. Czytać ją to rozumieć nie tylko dziecko naprzeciw Pana, lecz także rodzica, którym zawsze Pan był, i poczuć, być może po raz pierwszy, że dystans między Państwem nigdy nie był murem. Był drzwiami, których Pan nie nauczył się jeszcze otwierać.

Pana żywioł jest z Panem od początku. Jego także. Co zmieniłoby się w domu i w Pana własnym sercu, gdyby Pan wreszcie poznał imię swojego.